Cardiotocography

Cardiotocography (CTG) là phương pháp theo dõi đồng thời nhịp tim thai (Fetal Heart Rate - FHR) và cơn co tử cung trong thai kỳ và chuyển dạ. CTG giúp đánh giá tình trạng oxy hóa và sức khỏe của thai nhi, hỗ trợ phát hiện sớm dấu hiệu suy thai để có hướng xử trí kịp thời.

CTG thường được sử dụng trong:

• Theo dõi thai kỳ nguy cơ cao.
• Chuyển dạ.
• Sau can thiệp sản khoa (kích thích chuyển dạ, giảm đau,…)

Nguyên lý hoạt động

Máy CTG sử dụng:

• Đầu dò Doppler ghi nhận nhịp tim thai.
• Đầu dò áp lực ghi nhận cơn co tử cung.

Kết quả được thể hiện dưới dạng biểu đồ theo thời gian:

• Đường trên nhịp tim thai.
• Đường dưới cơn co tử cung.

Các thành phần cơ bản

Nhịp tim thai cơ bản (Baseline FHR)

• Là nhịp tim trung bình của thai trong khoảng 10 phút.
• Giá trị bình thường: 110 - 160 lần/phút.

Dao động nội tại (Variability)

Thể hiện sự thay đổi của nhịp tim thai quanh đường cơ bản:

• Mất dao động: 0 bpm.
• Dao động tối thiểu: < 5 bpm.
• Dao động trung bình (bình thường): 5-25 bpm.
• Dao động tăng: > 25 bpm.

Dao động trung bình cho thấy hệ thần kinh trung ương thai nhi hoạt động tốt.

Nhịp tăng (Accelerations)

• Tăng nhịp tim thai ≥ 15 bpm, kéo dài ≥ 15 giây.
• Là dấu hiệu tốt, chứng tỏ thai nhi đáp ứng tốt.

Nhịp giảm (Decelerations)

Là hiện tượng giảm nhịp tim thai, chia thành:

• Nhịp giảm sớm: Trùng cơn gò sinh lý, thường lành tính.
• Nhịp giảm muộn: Xuất hiện sau đỉnh cơn co, gợi ý suy thai.
• Nhịp giảm biến đổi: Đột ngột, hình V/W thường do chèn ép dây rốn, kéo dài > 2-3 phút.

Cơn co tử cung

• Đánh giá số lượng, cường độ và thời gian cơn co.
• Bình thường: ≤ 5 cơn co trong 10 phút.

Phân loại

Phân loại theo FIGO chia thành 3 nhóm chính: CTG bình thường, CTG nghi ngờ và CTG bệnh lý.

CTG bình thường

• Baseline 110-160 bpm.
• Dao động trung bình.
• Có hoặc không có nhịp tăng.
• Không có nhịp giảm bất thường.

CTG nghi ngờ

• Một trong các thông số bất thường.
• Cần theo dõi sát và đánh giá lại.

CTG bệnh lý

• Baseline <110 hoặc >160 bpm kéo dài.
• Mất hoặc giảm dao động kéo dài.
• Nhịp giảm muộn hoặc nhịp giảm biến đổi lặp lại.
• Cần xử trí ngay.

Nguyên tắc theo dõi

• Đánh giá có hệ thống từng thành phần.
• Luôn đặt CTG trong bối cảnh lâm sàng.
• Theo dõi diễn tiến theo thời gian, không chỉ một thời điểm.